Kasia.N

To gorący temat i budzi wiele emocji. Podobnie jak sama ochrona praw autorskich i kopiowanie. Jako twórca jestem przeciwna wszelkim możliwym plagiatom. Ukradziono mi wiele projektów. Kiedyś bardzo mnie to raniło. Z czasem przyzwyczaiłam się, a nawet wyhodowałam pewien rodzaj współczucia dla nieudaczników, którzy po to by zabłysnąć (czy może tylko zarobić), powielają czyjeś wzory. Być może zawodowa niepełnosprawność nie pozwala im stworzyć własnych, być może samo błyskanie (zarabianie) jest dla nich ważniejsze niż  istota projektowania -sam proces twórczy. To jednak marginalny problem. W ACTA nie chodzi wcale o ochronę praw projektantów i artystów.Tym zawsze jest bardzo trudno.  Chodzi o czysto komercyjny aspekt.  O pieniądze.

Teoretycznie nasze dzisiejsze prawo chroni własność intelektualną.W praktyce uzyskanie jakichkolwiek wyników przez projektanta, czy małą firmę okazuje się bardzo trudne i niestety bardzo drogie. Sądy nie rozumieją dlaczego kopiowanie wzornictwa szkodzi, trudno jest zakazać używania łudząco podobnych nazw. Łatwiej jest o całej sprawie zapomnieć i iść do przodu. Nie wiem czy tworzenie nowych praw ułatwi tą walkę. Być może tworzy tylko drzwi kolejnym urzędom, stworzy możliwość śledzenia i inwigilacji, zabierze wolność. Najprawdopodobniej jedyną dobrą stroną tego zamieszania jest zwrócenie uwagi na problem. Niestety ustawa  faworyzuje i tak już uprzywilejowanych wielkich, a wraz z nimi korporacje i zrzeszenia. Samotny twórca nie ma dla nikogo wartości, nie ma też żadnych ekonomicznych powodów, żeby go chronić, a wiele przemawia za tym, żeby go zgrabnie oskubać. Czyli i tak jesteśmy w punkcie wyjścia…

Jestem idealistką. Wierze, że jedynym sposobem, na to żeby ludzie nie kradli jest rozwój świadomości co to jest kradzież. Niewiele osób ukradłoby komuś rower, czy opróżniło torebkę. Z wartościami niematerialnymi jest gorzej. Nie czyń drugiemu co tobie niemiłe. Nie działaj na czyjąkolwiek szkodę… Dla mnie takie zachowania są miarą jakości życia. Jak czysta woda czy czyste powietrze.  Ale kto dzisiaj bierze tak niemodne hasła poważnie? W świecie biznesu i polityki liczą się tylko obroty i zyski. Prestiż,  pozycja, kasa i sława. Nowe możliwości.

Nikt z nas nie żyje w próżni. Na świecie robi się tłok. Każde działanie odbija się na życiu i uczuciach innych, każde napisane słowo rzuca cień na wszystko co jest wokoło. Dobrze czy źle? To zależy od nas. Nie od praw.

…a tak naprawdę, platany w Colmars les Alps nie wyglądały aż tak groźnie jak ich potworne cienie, atakujące doskonałe fortyfikacje wzniesione kiedyś przez Vaubana. Sztuka panowania nad platanami polega na odpowiednim cieciu. .. Może wiec i my powinniśmy powalczyć o przycięcie ustawy tak, żeby nas chroniła a nie atakowała?

Ten tekst opublikowała kilka miesięcy temu Moda Forum.  Być może nie każdego zainteresuje, piszę w nim o tym, na czym najlepiej się znam- o problemach małych odzieżowych firm. Wydaje mi się, że watro go tu zamieścić, jest w nim trochę prawdziwej historii mody z kilkunastu ostatnich lat, nie takiej jaką widać w kolorowych pismach. Tak naprawdę nasza praca wygląda troszeczkę inaczej

Zrób to sam

Pamiętacie,  Państwo jak pan Słodowy z młoteczkiem w dłoni pokazywał, jak sklecić coś fascynującego z bardzo skromnych składników? Chciałabym napisać coś bardziej nowoczesnego, jednak mój przepis na sukces małej firmy za granicą łudząco przypomina majsterkowanie.

Czy mała firma może być firmą globalną? Czy warto walczyć o rynki zagraniczne? I w końcu jak to zrobić, unikając dużych wpadek? Postaram się odpowiedzieć na te pytania na podstawie kilkunastoletnich doświadczeń z wprowadzaniem na zachodnie rynki moich własnych trzech marek.

Po pierwsze − czy to się uda? Tak, to mi się udało, chociaż nie było łatwo. W przypadku sportowego Kwarka zakończyło się ewidentnym sukcesem. Jesteśmy obecni na rynku, nasze produkty (sportowa bielizna) są kojarzone z bardzo wysoką jakością i obecne w większości specjalistycznych sklepów. Jak to zrobiliśmy? Skoncentrowaliśmy się na tym, na czym znaliśmy się najlepiej, na strojach do uprawiania kajakarstwa górskiego. Stworzyliśmy innowacyjny produkt, którego wtedy na rynku jeszcze nie było. Wymyśliliśmy nie tylko kształt czy fason, (na czym często koncentruje się projektowanie ubrań), ale również samą ideę. Ciepła, w pełni elastyczna bielizna, która dzięki odpowiednim materiałom utrzymuje skórę suchą nawet w zdecydowanie mokrej, górskiej rzece, sprzedaje się z bardzo małymi zmianami od ponad 15 lat. Dystrybucją (poza Polską) zajmuje się zewnętrzna firma prowadząca wiele innych kajakowych marek. Zamiast rozwijać się w tym samym kierunku, co wiele innych firm−czyli produkować tanio (najlepiej w Chinach) ogromną ilość różnorodnych, w miarę dobrych rzeczy, którymi można wypełnić cały sklep − my skoncentrowaliśmy się na jednej małej kolekcji produkowanej w Polsce. Dopracowaliśmy ją, włącznie z jakością i serwisem, do perfekcji. Nie robiliśmy reklamy. Dotarliśmy do serca kajakowego środowiska, pozwalając najbardziej opiniotwórczym ludziom na przetestowanie i ocenienie naszego produktu. To wystarczyło. Z biegiem lat rozszerzyliśmy ofertę o bieliznę do uprawiania innych sportów. Polscy wioślarze wystartowali w naszych produktach na mistrzostwach świata. Nie, nie daliśmy im ich − kupili nasze ubrania, bo potrzebne im były najlepsze.

Chcąc powtórzyć tę drogę, trzeba bardzo dokładnie określić swoje możliwości i kompetencje. Produkt musi być nie tylko autentyczny, ale również doskonały, na każdym etapie − włącznie z serwisem (dostawy, ewentualne reklamacje… itp.).

Trzeba mieć odwagę, by iść swoją własną, unikalną ścieżką, nie patrząc, co sprzedaje się konkurencji. To wymaga wiary w siebie i determinacji, bez nich nie warto zaczynać. Nie jest to też droga błyskawiczna. Wejście w ten sposób na rynek zajmie z pewnością kilka lat. Produkt musi zapuścić korzonki. Co ciekawe, takie korzonki są bardzo głębokie i trwałe jak u roślin wyrosłych w ciężkich warunkach. Kryzysy, nawet te globalne, nie mają na tego typu firmę większego wpływu. Z pewnością to cel, o który warto powalczyć.

Ta strategia małej, kompetentnej firmy okazała się skuteczna także na rynku mody. Udało nam się wprowadzić na rynek linię naszych akcesoriów: czapek, szalików i rękawiczek. Wydaje się, że nie jest to nic wielkiego, każdemu marzy się globalna marka o sławie Prady lub Gucciego, a jednak uważam to za sukces. Jako projektant mam tu ogromną swobodę działania. Czapki w przeciwieństwie np. do garniturów mogą, a nawet powinny być zwariowane, kreatywne, radosne. Lubię je robić i cieszę się, że zostały docenione. Tu powodem sukcesu jest wyróżniające się wzornictwo. Robię, co chcę, byle inaczej niż konkurencja. Traktuję proces tworzenia wzoru jak rzeźbę, pozwalam sobie na spełnianie własnych fantazji i naprawdę dobrze się bawię. Polecam ten sposób pracy przy projektowaniu wszystkich modowych akcesoriów. Powstałe rzeczy muszą być inne, wyjątkowe, kreatywne, ale wciąż wygodne, funkcjonalne, spełniające swoją rolę, czyli powinny być do noszenia, a nie tylko do ozdoby.

W sprzedaży akcesoriów korzystam z pomocy agentów. To bardzo ważne. To oddzielny rynek, w którym zaufanie odgrywa ogromną rolę. Agentami powinni być ludzie z branży, którzy znają swoich klientów i wiedzą, co jest im potrzebne. Najczęściej sprzedają jednocześnie inne, uzupełniające, ale nie bardzo konkurencyjne marki. W ten sposób mają większe szanse na zainteresowanie sklepu rozmową. Mają też wiedzę o rynku, która pozwala na ograniczenie wpadek z płatnościami. Mimo to i tak nie sposób ich uniknąć.

Czy ta metoda zawsze działa?

Tego nie wiem. Wydaje mi się jednak, że działa lepiej niż inne.

Kilkanaście lat temu, kiedy zaczynałam wprowadzać na rynek autorską kolekcję KasiaN, wydawało się, że najlepszym sposobem na sukces są zagraniczne targi. Byłam pierwszym polskim wystawcą na CPD w Düsseldorfie. Jako pierwsza, a być może jedyna, spróbowałam też przeznaczonej dla kreatywnych projektantów Fashion Galery, jako pierwsza zaliczyłam Pure w Londynie, targi w Brukseli, Nowym Jorku, nawet ekskluzywną Atmosphère na Prêt-à-porter w Paryżu. Wszędzie organizatorzy pytali mnie, dlaczego nie ma tu innych Polaków?  Efekty krótkofalowe zwykle były dobre, przez jakiś czas byłam zadowolona ze współpracy z dystrybutorem w Anglii, Stanach Zjednoczonych i Holandii. Nigdy nie udało mi się znaleźć odpowiedniego dystrybutora czy nawet agenta w Niemczech. Współpraca z niektórymi zakończyła się niestety w sądzie. Wygranie spraw wcale nie gwarantuje odzyskania pieniędzy, bardzo polecam ubezpieczenie wszystkich transakcji.

Ogólnie rzecz biorąc, kryzys spowodował zanik wielu sklepów średniej wielkości. Na placu boju zostały bardzo nieliczne, multibrandowe butiki, które by przetrwać na rynku razem z globalnymi markami, zaczęły niezwykle ostrożnie wybierać towar.

To spowodowało, że również ja zdecydowałam się okroić swoją dotąd dość dużą kolekcję do najlepiej sprzedających się elementów − w moim przypadku do płaszczy. I nie chodzi wcale o to, co najlepiej się sprzedawało mi, ale o rzeczy, które butiki sprzedawały szybko, sprawnie i bez problemów. Żeby przetrwać, sklepy muszą minimalizować ryzyko. Towar, który wisi zbyt długo, stwarza zagrożenie, a przynajmniej przeczucie zagrożenia. Jeżeli chcemy się rozwijać, musimy produkować rzeczy, na które klienci czekają, które kupują chętnie i bez wahania.

Wiem, bo od kilku lat współuczestniczę w paryskim, projektanckim butiku w Forum Creatours.

Zostanie detalistą jest jednym z wielu całkiem niezłych rozwiązań dla małych firm. Zwiększa jednak zarówno wolność, jak i odpowiedzialność.

Jak widać próby rozszerzenia oferty i stworzenia firmy średniej wielkości sprowadziły mnie kolejny raz do tego samego schematu − Mała, Kompetentna, Specjalistyczna Firma.

Wszystkie trzy moje małe linie trzymają się dość dobrze. Podobnie mają się inni, których znam na tyle, żeby móc realnie ocenić ich sytuację.

W natłoku globalnych marek, anonimowych sieciówek i ogólnego nadmiaru całkiem niezłych rzeczy, gdzieś na dnie naszej konsumenckiej świadomości kołacze nieśmiało potrzeba prawdziwej autentyczności, oryginalności i perfekcji.

Rozwinie się czy zaniknie? Dobre pytanie

Katarzyna Nizinkiewicz

PS: do zdjęć w wełnianych czapkach pozowały nasze złomowe manekiny. Zrobiłam je wiele lat temu na CPD do Dusseldorfu. Przez lata jeździły ze mną po całej Europie jako dekoracja na targi. Ogromną większość z nich sprzedałam, te które zostały stoją teraz przed firmą w Załomiu.

Czy znów grozi nam feudalizm? Przecież historia kołem się toczy i już tyle razy niosące wszystkim wolność rewolucje po kilkunastu, kilkudziesięciu latach obracały się w swoje niemal dokładne przeciwieństwo?

20 lat temu świat był pełen małych firm. Nie było problemu, żeby znaleźć szewca, stolarza czy krawca. Przedmioty były wykonywane w krótkich, dopracowanych seriach, a ich twórcy dumni ze swojego zawodu. Teraz każdy chciałby pracować dla wielkich. Łatwiej jest wybrać pewność comiesięcznej pensji i wygodne biurko, gdzie nikt nie każe  ani myśleć, ani decydować.  Świetnie zorganizowaną klatkę. Zero ryzyka. Ok. rozumiem to, zresztą to przecież nie moja sprawa… ale co będzie jeśli zrobią tak wszyscy?

Jeśli znikną odważni ( lub szaleni) , którzy wciąż próbują działać na własną rękę? Prowadzą małe, czasem jeszcze rodzinne firmy, mają swoje odrębne zdanie, coś tworzą?

Być może ich (nasza, bo ja też taka jestem) rola nie ma już teraz żadnego znaczenia. Kilenci -konsumenci- nawiasem mówiąc piękna nazwa, jak trafnie określa czego oczekują od nas nasi nowi panowie, wybiorą przecież to co im podpowiedzą media, co zasugerują reklamy. Każdy uważa za swój obowiązek być trendy, czyli taki jak wszyscy, zgodny ze stereotypem, jednakowy.

Jak myślicie skąd biorą się trendy? Przecież nie z obserwacji tego, czego oczekują ludzie, chociaż być może to też jest troszkę brane pod uwagę. Rynek masowej konsumpcji to pole współczesnej wojny. Wojny o wpływy i panowanie nad światem. Każdy z wielkich walczy o narzucenie takich „trendów”, które pasują jemu. Ten komu się uda, wygrywa, bo przecież uda mu się też sprzedać więcej. Trendy porządkują sytuację, upraszczają decyzje … Drodzy projektanci zróbcie nam teraz wszystko żółte. Niech będzie pięknie i jednakowo… a nasze „ukochane owieczki” porzucą natychmiast swoje stare szatki i ….( o co nam przecież dokładnie chodzi)- kupią sobie następne nowe!

Niby to piękny i uporządkowany światek, każdy wie jak się zachować, życie toczy się płynnie i zgrabnie… tylko czemu wciąż mam wrażenie, że wszystko teraz smakuje (wygląda) tak samo? Jest przecież identyczne z naturalnym, ma certyfikat, jest standardowe?

Co stało się z różnorodnością? Dlaczego nie chronimy jej, jak ginących gatunków? Czemu nikomu już na niej nie zależy? Nie przypominam sobie jakoś demonstracji ekologów ochraniających ostatni bankrutujący z braku zainteresowania, mały wielomarkowy sklepik. Niedługo centra wszystkich naszym miast będą już zupełnie jednakowe. Te same sklepy wielkich marek, te same robione w setkach tysięcy rzeczy. Te same witryny i dekoracje. To chyba już ostatnia chwila, żeby zachować choć trochę z barwności naszego niezależnego kiedyś świata. Choćby to co najlepsze, kreatywne zawody, gdzie obdarzeni talentem ludzie w zamian za niezbyt wielkie pieniądze, bardziej z samej radości tworzenia, dają nam coś zupełnie innego, wyjątkowego i niepowtarzalnego.

Teraz jeszcze można sobie kupić, być może niedoskonały, ale oryginalny płaszcz młodego projektanta, czy nie zawsze świetnie uszytą sukienkę, wykonaną w jednym egzemplarzu przez jakąś młoda i pełną zapału osobę. Wprawdzie zginęła większość sprzedających takie rzeczy butików, ale na szczęście został nam jeszcze Internet. Wiem, że taki zakup niesie za sobą ryzyko, że nie ma jak przymierzyć, nie widać materiału, ale też nie trzeba przy tym wychodzić z domu a jeśli coś nie pasuje, można to przecież dość prosto zwrócić.

Piszę to wszystko bardziej dla siebie, nie wiem nawet czy ktoś tego słucha… jeżeli nie chcecie być jak niegdysiejsi pańszczyźniani chłopi, skazani na to co narzucą Wam panujący obecnie panowie, zachowajcie choć odrobinę niezależności kupując choćby takie zwykłe rzeczy jak ciuchy.

Wybierzcie to co podoba się Wam, nie bójcie się przez chwilę być sobą.

Rzeczy od projektantów bywają różne, tak jak różni są sami projektanci. Jedni w skupieniu starają się jak najbardziej dopracować kolekcję, szukają nowych form i rozwiązań, naprawdę coś tworzą. Inni skupiają się na zdobywaniu pozycji wśród popularnych i sławnych, próbując tym samym sposobem co wielkie marki ( promując się w telewizji i prasie, bywając i pokazując) przepchać gdzieś odrobinę wyżej, w nadziei na to, że tłum podąży za jakimś swoim chwilowym idolem i ubierze się grzecznie w to samo. Są też tacy, którzy kopiują wielkich, w nadziei, że skoro takie rzeczy „się sprzedają”, im też się przy okazji coś uda.

Pewnie nie wszystko co stworzą tak niepodobni do siebie ludzie jest dobre i nosząc ich rzeczy troszkę ryzykujecie… ale z drugiej strony, wybierając to, co jest naprawdę wartościowe, chronicie ginący już teraz gatunek –twórcę. Za całkiem niewielkie pieniądze stajecie się współczesnymi mecenasami sztuki. Macie wpływ na to co przetrwa a co zaginie.

Skoro watro kruszyć kopie o zagrożony gatunek biedronki, czy ostatnie, niezbyt się zresztą wyróżniające motyle… może warto byłoby też zachować siłę, która od zawsze była motorem rozwoju ludzkości? Ludzi, którzy potrafią robić rzeczy inne niż wszyscy. Choćby nawet były to rzeczy tak mało ważne jak ciuchy.

International Design Award to nagroda przyznawana w celu
promowania i uznania dla najlepszych, najbardziej wizjonerskich projektów w dziedzinie architektury, grafiki, projektowania wnętrz, wzornictwa przemysłowego i projektowania mody. IDA zwraca uwagę na twórców przekraczających tradycyjne granice designu. Jest przyznawana w Los Angeles ale dotyczy projektów z całego świata. Została ustanowiona jako siostrzana nagroda towarzysząca jednej z najbardziej znanych na świecie i bardzo prestiżowej corocznej nagrodzie Lucie Award w dziedzinie fotografii.

Dostałam nagrodę w kategorii Fashion za kolekcję Lato 2010. Jestem projektantem roku!

Kiedy dowiedziałam się, że dostałam nagrodę, zupełnie nie umiałam się zdecydować co mam powiedzieć. Oczywiście wiedziałam, że nie pojadę do Los Angeles, z wielu powodów, także z tego, że moja świeżo wyjęta z gipsu noga jest zapuchnięta i ledwo się zgina. Poproszono mnie o dwuminutowe video z przemówieniem. Nagranie jednej minuty zajęło mi, i dwójce moich przyjaciół cały dzień.

to tekst, który udało mi się w końcu z siebie wydusić (po przetłumaczeniu na polski ) :

Dziękuję bardzo za tą nagrodę. Żałuję, że nie mogę być z Wami w Los Angeles.

W mojej pracy nie wszystko jest proste i czasami w złych chwilach myślę, że moda nie ma już żadnego znaczenia. Nie jest „na zawsze” jak architektura, nie ma w niej nic nowoczesnego jak we wzornictwie przemysłowym. Nie ma nic wspólnego z nowymi technologiami, a na domiar złego życie każdego pojedyńczego produktu jest bardzo krótkie. Przetrwanie w świecie mody jest  trudne i niemal nie ma w nim już miejsc dla niezależnych projektantów. Wygląda na to, że to już nie ma sensu… ale ja to robię.

Robię to z dwóch powodów.

Dla siebie, bo bardzo lubię sam proces tworzenia i myślę, że wciaż jest w nas potrzeba kontaktu z  nowymi pięknymi rzeczami. Piękno jest ważne i nie powinniśmy nigdy przestawać go tworzyć.

I dla innych. Prawdziwa moda uszczęśliwia ludzi. Dobrze zaprojektowane ubrania pozwalają im poczuć się pewniej i być bardziej na luzie…. I na koniec ja też jestem szczęśliwsza bo udało mi się wyprodukować odrobinę więcej szczęścia i troszkę więcej wolności.

Ten tekst zmusił mnie do zastanowienia się czym jest dla mnie moda. Zajmowałam się nią przez niemal 15 lat. Dość dużo osiągnełam i wiele się nauczyłam. W ostatnich latach niemal wszystko w tym świecie się zmieniło i czasem naprawdę sama już nie wiem… po co mi właściwie ta moda?

Być może każdy z nas musi się czasem  zmierzyć z tym problemem. Lubię pisać i niewiele mam do ukrycia, więc zmierzę się z nim publicznie… na blogu